Lawendę na balkonie najlepiej sadzić od drugiej połowy kwietnia, gdy minie ryzyko silniejszych przymrozków. Lawendę francuską bezpieczniej wystawić dopiero po 15 maja, czyli po „Zimnej Zośce”. Najważniejsze dla powodzenia uprawy są słoneczne stanowisko, przepuszczalne podłoże i donica z odpływem wody.
Którą lawendę wybrać na balkon?
W polskich warunkach najłatwiejsza w uprawie jest lawenda wąskolistna (Lavandula angustifolia). Dobrze znosi słońce, krótkotrwałe przesuszenie i niskie temperatury. Przy zabezpieczeniu donicy może zimować na balkonie.
Lawenda francuska (Lavandula stoechas) ma charakterystyczne, dekoracyjne kwiatostany, ale jest znacznie bardziej wrażliwa na mróz. Traktuj ją jako roślinę do sezonowej dekoracji balkonu albo przygotuj jasne, chłodne miejsce, w którym spędzi zimę.
| Cecha | Lawenda wąskolistna | Lawenda francuska |
|---|---|---|
| Mrozoodporność | Dobra, szczególnie po zabezpieczeniu donicy | Niska, źle znosi temperatury poniżej zera |
| Termin sadzenia | Od drugiej połowy kwietnia | Najlepiej po 15 maja |
| Zimowanie | Na balkonie po izolacji pojemnika lub w chłodnym pomieszczeniu | W jasnym pomieszczeniu o temperaturze około 5–10°C |
| Najważniejsze wymagania | Słońce, przepuszczalne podłoże i umiarkowane podlewanie | Słońce, ochrona przed zimnem i bardzo dobry odpływ wody |
Jeśli zależy Ci na roślinie wieloletniej, którą można uprawiać przez kilka sezonów, wybierz lawendę wąskolistną. Lawenda francuska zachwyca wyglądem, ale wymaga przenoszenia przed nadejściem mrozów.
Jak posadzić lawendę w donicy?
Po zakupie sadzonkę warto przesadzić z doniczki produkcyjnej do większego pojemnika. Podłoże używane w sprzedaży nie zawsze zapewnia korzeniom wystarczająco dobry odpływ wody. Sadzenie wykonaj według kolejnych kroków:
- Wybierz głęboką donicę z otworami w dnie. Dobrze, gdy ma co najmniej około 25 cm głębokości i stabilną podstawę, ponieważ balkonowe podmuchy mogą przewracać lekkie pojemniki.
- Na dnie ułóż warstwę drenażu z keramzytu, żwiru albo drobnych kamyków. Warstwa o grubości około 2–3 cm ułatwi odpływ nadmiaru wody.
- Wsyp lekkie i przepuszczalne podłoże o pH 6,0–7,0. Możesz wykorzystać gotową ziemię do lawendy albo wymieszać ziemię uniwersalną z piaskiem.
- Wyjmij roślinę z doniczki produkcyjnej, delikatnie rozluźnij mocno zbite korzenie i umieść ją na takiej samej głębokości, na jakiej rosła wcześniej.
- Uzupełnij podłoże, lekko je dociśnij i podlej niewielką ilością wody. Nadmiar, który wypłynie do podstawki, usuń po kilku minutach.
W skrzynce można posadzić kilka egzemplarzy, ale rośliny nie powinny być stłoczone. Swobodny przepływ powietrza ogranicza ryzyko chorób i pomaga utrzymać zwarty pokrój.
Jak dbać o lawendę na balkonie?
Lawenda potrzebuje pełnego słońca. Najlepiej rośnie na balkonie południowym lub zachodnim, gdzie przez większą część dnia ma dostęp do światła. W cieniu może tworzyć długie, słabe pędy i mniej kwiatów. Donicę ustaw w miejscu możliwie ciepłym, ale osłoniętym przed silnym, wysuszającym wiatrem.
Podlewaj roślinę dopiero wtedy, gdy wierzchnia warstwa podłoża przeschnie. Latem kontroluj wilgotność częściej, bo mała objętość ziemi w donicy szybko traci wodę. Podlewaj podłoże, nie kwiatostany i liście, najlepiej rano lub wieczorem. Lawenda lepiej znosi krótkie przesuszenie niż długotrwałą wilgoć.
Ostrzeżenie: lawenda nie znosi stania w wodzie. Zaleganie wody przy korzeniach sprzyja ich gniciu, zamieraniu rośliny i chorobom grzybowym, w tym szarej pleśni. Same otwory w donicy nie wystarczą, jeśli pojemnik stoi stale w wodzie. Drenaż, przepuszczalne podłoże i opróżnianie podstawki po podlewaniu są ważniejsze niż częste dostarczanie wody.
W sezonie wegetacyjnym lawendę można zasilać oszczędnie nawozem przeznaczonym do roślin kwitnących lub lawendy. Stosuj go zgodnie z instrukcją na opakowaniu i nie przesadzaj z azotem, ponieważ nadmiar tego składnika sprzyja wzrostowi liści kosztem kwitnienia.
W pielęgnacji pomagają także trzy proste zasady:
- Usuwaj przekwitłe kwiatostany, aby roślina dłużej zachowała dekoracyjny wygląd.
- Przycinaj lawendę po kwitnieniu i wczesną wiosną, skracając zielone przyrosty.
- Nie tnij głęboko w stare, zdrewniałe fragmenty, ponieważ lawenda słabo z nich odbija.
- Zostaw między donicami trochę przestrzeni, aby powietrze mogło swobodnie krążyć.
Jak przezimować lawendę na balkonie?
Lawenda wąskolistna może zostać na balkonie, ale jej donica wymaga izolacji. Ustaw ją na warstwie styropianu lub desce, osłoń boki pojemnika materiałem izolacyjnym i zabezpiecz roślinę przed mroźnym wiatrem. Nie owijaj jej szczelnie folią, ponieważ brak przewiewu i wilgoć mogą powodować gnicie.
Bezpieczniejszym rozwiązaniem, szczególnie w przypadku małej donicy, jest przeniesienie lawendy do jasnego, chłodnego pomieszczenia o temperaturze około 5–10°C. Zimą podlewaj ją oszczędnie, tylko wtedy, gdy podłoże wyraźnie przesycha, i nie nawoź.
Lawendę francuską przenieś przed pierwszymi przymrozkami. Na balkon może wrócić dopiero po stopniowym zahartowaniu, gdy nocne temperatury będą stabilne, najbezpieczniej po 15 maja.
Lawenda jest rośliną wieloletnią, ale w donicy wymaga większej ochrony niż w gruncie. Lawenda wąskolistna posadzona w słońcu, lekkim podłożu i pojemniku z dobrym odpływem może odwdzięczać się zapachem i kwiatami przez wiele sezonów.
