Gnojówka z pokrzywy to darmowy, naturalny nawóz azotowy do roślin, które intensywnie rosną i tworzą dużo liści. Przygotujesz ją z 1 kg świeżych pokrzyw oraz 10 l wody, a po 2–3 tygodniach fermentacji zastosujesz po rozcieńczeniu 1:10 do podlewania lub 1:20 do oprysków.
Czego potrzebujesz?
Do przygotowania nawozu wybierz miejsce zacienione i oddalone od okien oraz strefy wypoczynku. Fermentująca pokrzywa ma intensywny zapach, ale przy zachowaniu proporcji i regularnym mieszaniu przygotowanie jest proste.
Przygotuj:
- Plastikowe lub drewniane wiadro o pojemności co najmniej 10 litrów
- 1 kg świeżych pokrzyw zebranych przed kwitnieniem
- 10 litrów wody, najlepiej deszczówki
- Rękawice ochronne do zbierania i rozdrabniania roślin
- Gazę, siatkę albo inny przepuszczalny materiał do przykrycia pojemnika
Nie używaj metalowego wiadra. Kwasy organiczne powstające podczas fermentacji mogą reagować z metalem. Nie zamykaj też pojemnika szczelną pokrywą, ponieważ fermentująca masa potrzebuje dostępu powietrza, a gazy muszą mieć ujście.
Jak zrobić gnojówkę z pokrzywy krok po kroku?
Najlepsze są młode, zdrowe pokrzywy zwyczajne, czyli zielone części roślin zebrane przed kwitnieniem. W tym okresie zawierają dużo azotu, dlatego dobrze sprawdzają się jako nawóz dla roślin o dużych wymaganiach pokarmowych.
- Zbierz pokrzywy – załóż rękawice i zetnij zielone części roślin przed kwitnieniem. Nie dodawaj korzeni.
- Rozdrobnij rośliny – potnij łodygi i liście na mniejsze kawałki. Ułatwi to uwalnianie składników do wody.
- Umieść pokrzywy w pojemniku – włóż około 1 kg świeżej masy do wiadra, ale nie ugniataj jej mocno.
- Zalej rośliny wodą – dodaj 10 litrów deszczówki lub odstanej wody. Zostaw kilka centymetrów wolnego miejsca, ponieważ mieszanka będzie się pieniła.
- Przykryj wiadro gazą lub siatką – zabezpieczysz płyn przed owadami i zanieczyszczeniami, a jednocześnie zapewnisz dostęp tlenu.
- Mieszaj codziennie – używaj drewnianego kija i napowietrzaj całą zawartość. Dzięki temu fermentacja przebiegnie równomiernie.
- Poczekaj 2–3 tygodnie – w chłodzie proces może trwać dłużej, a w ciepłe dni zakończy się szybciej.
W pierwszych dniach na powierzchni pojawi się piana i pęcherzyki. To normalny objaw fermentacji. Gnojówka jest gotowa, gdy piana znika, pokrzywy częściowo się rozkładają, a płyn ma ciemnozielony lub zielonobrązowy kolor. Sam zapach jest intensywny, lecz nie świadczy o zepsuciu nawozu.
Jak stosować gotową gnojówkę?
Przed użyciem przecedź płyn, szczególnie jeśli zamierzasz użyć konewki z sitkiem albo opryskiwacza. Resztki roślin możesz wyrzucić na kompost. Gnojówki nie stosuj w czystej postaci, ponieważ wysokie stężenie może uszkodzić korzenie lub liście.
Najważniejsze rozcieńczenia są następujące:
- Podlewanie – 1 część gnojówki na 10 części wody, czyli proporcja 1:10
- Oprysk – 1 część gnojówki na 20 części wody, czyli proporcja 1:20
- Podlewanie kompostu – rozcieńczona gnojówka może przyspieszyć rozkład materii organicznej
- Częstotliwość – zwykle wystarcza stosowanie co 2–3 tygodnie w okresie intensywnego wzrostu
Roztwór do podlewania wlewaj na podłoże wokół roślin, a nie bezpośrednio na delikatne liście. Szczególnie dobrze reagują gatunki, które potrzebują dużo azotu podczas wzrostu.
| Rośliny lubiące gnojówkę | Rośliny wrażliwe |
|---|---|
| Pomidory, ogórki, dynie i cukinie | Cebula i czosnek |
| Papryka, bakłażan, kapusta i kalafior | Fasola, groch i inne rośliny strączkowe |
| Drzewa, krzewy owocowe i róże | Azalie, rododendrony, wrzosy i inne rośliny kwasolubne |
W przypadku oprysku wykonaj najpierw próbę na kilku liściach. Nie stosuj nawozu w pełnym słońcu ani podczas upału. Gnojówka może wspierać kondycję roślin i ograniczać obecność niektórych szkodników, między innymi mszyc, ale nie zastępuje każdej metody ochrony.
Jak ograniczyć zapach i przechowywać nawóz?
Zapach gnojówki jest częścią procesu – można powiedzieć, że ogrodnik dostaje wraz z nawozem bezpłatny test wytrzymałości nosa. Aby go złagodzić, do fermentującej mieszanki można dodać niewielką ilość mączki bazaltowej. Niektórzy ogrodnicy stosują także kefir, jednak jego działanie może zależeć od warunków fermentacji.
Gotową, przecedzoną gnojówkę przelej do zamykanego pojemnika i ustaw w chłodnym, zacienionym miejscu. Jeśli nie planujesz użyć jej od razu, szczelne zamknięcie ograniczy rozchodzenie się zapachu. Pojemnik przeznacz na nawozy ogrodowe, ponieważ aromatu gnojówki trudno całkowicie się pozbyć.
Na co uważać?
Podczas zbierania i mieszania pokrzywy noś rękawice, ponieważ świeże włoski parzą skórę. Nie używaj metalowych naczyń ani metalowych narzędzi mających stały kontakt z fermentującą cieczą. Nie podlewaj bez rozcieńczenia i nie zwiększaj stężenia tylko dlatego, że roślina wygląda słabo.
Gnojówka jest nawozem azotowym, dlatego nie sprawdzi się przy roślinach kwasolubnych, cebulowych i strączkowych. Ostrożność zachowaj także przy młodych siewkach oraz roślinach, które nie potrzebują intensywnego nawożenia. Jeśli liście stają się nienaturalnie ciemne i bardzo bujne, przerwij zasilanie i podlewaj roślinę samą wodą.
Najprostszy przepis to 1 kg młodych pokrzyw, 10 l wody, codzienne mieszanie i 2–3 tygodnie fermentacji. Sukces zależy przede wszystkim od użycia niemetalowego pojemnika oraz właściwego rozcieńczenia przed zastosowaniem.
