Sadzonki winogron można posadzić bez specjalistycznego sprzętu, ale trzeba dobrze wybrać miejsce, przygotować dołek i dopasować sposób zabezpieczenia do terminu. Sadzonki z gołym korzeniem sadzi się przede wszystkim wiosną, a rośliny w pojemnikach mogą trafić do gruntu w dłuższym okresie, pod warunkiem regularnego podlewania.
Jak przygotować stanowisko i wybrać sadzonkę?
Winorośl najlepiej rośnie w miejscu słonecznym, osłoniętym od silnych wiatrów i dobrze przewietrzanym. Podłoże powinno być lekkie, przepuszczalne i umiarkowanie wilgotne. Roślina źle znosi zastoiska wody, dlatego nie sadź jej na terenie zalewowym ani w miejscu, gdzie po deszczu długo utrzymuje się błoto. Korzystny jest odczyn gleby w granicach około pH 6,5–7,0.
Przy murze lub ogrodzeniu zachowaj co najmniej 70 cm odstępu. Pojedyncze krzewy sadzi się zwykle co 1–1,5 m, zależnie od siły wzrostu odmiany i sposobu prowadzenia. Między rzędami pozostawia się około 2–3 m. Od razu zaplanuj też miejsce na palik lub późniejszą konstrukcję z drutów.
Przed sadzeniem przygotuj następujące narzędzia i materiały:
- Szpadel lub łopatę do wykopania dołka.
- Kompost albo dobrze rozłożony obornik.
- Żyzną ziemię do oddzielenia nawozu od korzeni.
- Palik, miękkie wiązanie i wodę.
Materiał szkółkarski powinien przejść krótką kontrolę jakości. Zrezygnuj z roślin przesuszonych, połamanych lub z widocznymi zmianami chorobowymi. Sprawdź przede wszystkim:
- Zdrewniały pęd – powinien być jędrny i bez uszkodzeń.
- System korzeniowy – korzenie muszą być rozwinięte, sprężyste i nieprzesuszone.
- Brak oznak chorób – bez pleśni, gnicia, ran i podejrzanych przebarwień.
- Co najmniej dwa zdrowe pąki – szczególnie w przypadku sadzonki z gołym korzeniem.
Sadzonki w pojemnikach powinny mieć nienaruszoną bryłę korzeniową. Są wygodne w sadzeniu, ale po posadzeniu wymagają pilnowania wilgotności podłoża. Sadzonka z gołym korzeniem nie może długo leżeć na słońcu ani pozostawać bez zabezpieczenia przed wysychaniem.
Jak sadzić sadzonki winogron krok po kroku?
- Nawilż sadzonkę. Sadzonkę z gołym korzeniem włóż na kilka godzin, najlepiej na dzień przed sadzeniem, do wiadra z wodą. Korzenie powinny odzyskać wilgoć. W razie potrzeby skróć uszkodzone lub bardzo długie korzenie, ale nie usuwaj zdrowej części systemu korzeniowego. Pęd można skrócić, pozostawiając dwa lub trzy dobrze wykształcone pąki. Sadzonki w pojemniku podlej przed wyjęciem z doniczki.
- Oczyść i spulchnij miejsce. Usuń trawę oraz chwasty, a następnie przekop ziemię. Rozbij większe bryły i usuń kamienie, które mogłyby utrudnić rozłożenie korzeni.
- Wykop dołek. Przygotuj dołek o szerokości około 30–40 cm i głębokości mniej więcej 40–50 cm. Powinien być na tyle głęboki, aby korzenie nie podwijały się i mogły zostać przykryte warstwą ziemi chroniącą je przed przesychaniem oraz mrozem.
- Ustaw palik. Wbij go po północnej stronie dołka. Dzięki temu późniejsze przywiązanie pędu nie będzie zacieniało rośliny od strony południowej, a korzenie nie zostaną uszkodzone po umieszczeniu sadzonki w ziemi.
- Zapraw dno dołka. Na dno możesz wsypać kompost albo dobrze rozłożony obornik. Nie umieszczaj świeżego nawozu bezpośrednio przy korzeniach. Przykryj warstwę nawozu kilkoma centymetrami żyznej ziemi, tworząc izolację między nim a systemem korzeniowym. Nie przekraczaj ilości zalecanej dla przygotowanego dołka, a w przypadku obornika nie stosuj więcej niż około 2 kg.
- Umieść sadzonkę. Ustaw ją pionowo lub lekko nachyloną w stronę palika. Rozłóż korzenie równomiernie na kopczyku ziemi i sprawdź, czy nie są zawinięte ku górze. Miejsce, z którego wyrastają korzenie, powinno znaleźć się odpowiednio głęboko, a pąki pozostawione na pędzie muszą wystawać ponad poziom podłoża.
- Zasyp dołek. Wsypuj ziemię etapami, delikatnie ją dociskając, aby usunąć większe puste przestrzenie. Nie ubijaj jej jednak mocno, ponieważ ograniczysz dopływ powietrza do korzeni.
- Zastosuj właściwe zabezpieczenie. Dalsze czynności zależą od pory roku i rodzaju sadzonki. Wiosną podlej roślinę, a jesienią zabezpiecz ją wyższym kopczykiem.
Najważniejsze różnice między terminami sadzenia przedstawia tabela:
| Termin sadzenia | Podlewanie? | Wysokość kopca | Cel zabezpieczenia |
|---|---|---|---|
| Wiosna – sadzonka z gołym korzeniem | Tak, około 5 litrów po posadzeniu | Około 5 cm nad wystającą częścią pędu | Ochrona młodych pąków przed przesychaniem i chłodem |
| Wiosna – sadzonka w pojemniku | Tak, regularnie po posadzeniu | Niski, bez zasypywania pędu ponad poziom potrzebny do ochrony | Utrzymanie wilgoci i stabilizacja rośliny |
| Jesień – sadzonka z gołym korzeniem | Nie wlewaj wody do dołka | Około 30 cm | Ochrona przed mrozem i wysuszającym wiatrem |
Przy sadzeniu wiosennym wlej do dołka około 5 litrów wody, a po jej wsiąknięciu uzupełnij ziemię. Następnie usyp niski kopczyk. Sadzonki jesiennej nie podlewaj dołka po posadzeniu. Usyp nad nią wyższy kopiec, który rozgarniesz wiosną, gdy minie ryzyko silnych mrozów.
Co robić po posadzeniu?
Po posadzeniu przywiąż pęd do palika luźnym materiałem, który nie będzie wrzynał się w rosnącą łozę. W pierwszym roku prowadź roślinę przy podporze. Gdy wiosną młode latorośle przerosną kopczyk, pozostaw dwie najsilniejsze i usuń pozostałe. Dzięki temu sadzonka skieruje energię w rozwój wybranych pędów.
W przypadku roślin posadzonych jesienią kopczyk rozgarnij dopiero po ustąpieniu silnych mrozów. Jeśli pędy są już aktywne, rób to ostrożnie, aby nie wyłamać młodych przyrostów. Późniejsze ściółkowanie przekompostowaną korą może ograniczyć wzrost chwastów i parowanie wody, ale nie zastępuje podlewania w okresie suszy.
Na co uważać?
Największym błędem jest bezpośredni kontakt korzeni ze świeżym obornikiem lub skoncentrowanym nawozem. Warstwa ziemi między nawozem a korzeniami jest konieczna.
Nie sadź winorośli ani zbyt płytko, ani przesadnie głęboko. Zbyt płytkie umieszczenie korzeni zwiększa ryzyko ich przemarzania i przesychania. Zbyt głębokie sadzenie może opóźnić start rośliny i utrudnić jej prawidłowe prowadzenie. Równie szkodliwe jest podwijanie korzeni w małym dołku oraz sadzenie krzewów zbyt blisko muru, płotu lub siebie nawzajem.
Określenie „płacz łozy” oznacza wypływ soku z ran po cięciu na początku wegetacji. Jest to naturalne zjawisko, ale dlatego większe cięcie formujące wykonuj w okresie spoczynku, zanim ruszy wzrost. Po posadzeniu nie przeprowadzaj rozbudowanego cięcia, poza skróceniem sadzonki zgodnie z jej typem i stanem.
Jeżeli sadzisz winorośl wiosną, skup się na regularnym podlewaniu i ochronie młodych pędów. Przy sadzeniu jesiennym najważniejszy jest wysoki kopiec oraz jego ostrożne rozgarnięcie wiosną. Tak przygotowana sadzonka ma dobre warunki, by ukorzenić się przed rozpoczęciem intensywnego wzrostu.
