Cis na żywopłot sadzi się najczęściej co 30–40 cm, w żyznej i przepuszczalnej glebie, na tej samej głębokości, na której roślina rosła w pojemniku. Po posadzeniu trzeba go obficie podlać, wyściółkować i od początku prowadzić cięciem. Cis rośnie wolniej, ale jest zimozielony, długowieczny i dobrze regeneruje się po formowaniu.
Kiedy i gdzie sadzić cis?
Rośliny z pojemników można sadzić przez większą część sezonu, od wiosny do jesieni, pod warunkiem że ziemia nie jest zamarznięta, a podczas upałów można zapewnić im regularne podlewanie. Cisy kopane z gruntu najlepiej sadzić wiosną albo na przełomie lata i jesieni, gdy mają czas na odbudowę systemu korzeniowego przed zimą.
Stanowisko może być słoneczne, półcieniste lub cieniste. W cieniu cis zwykle rośnie wolniej, ale dobrze znosi ograniczony dostęp światła. Najlepsza jest gleba żyzna, próchniczna, umiarkowanie wilgotna i przepuszczalna, o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Roślina dobrze toleruje podłoża wapienne, natomiast źle znosi długotrwałe zalewanie, bardzo kwaśną ziemię i skrajne przesuszenie.
Przed sadzeniem wyznacz prostą linię żywopłotu, usuń chwasty i spulchnij pas ziemi. Przy słabym podłożu wymieszaj rodzimą glebę z dojrzałym kompostem lub żyzną ziemią. Nie sadź cisa w miejscu, w którym po deszczu długo stoi woda.
Co ile sadzić cis na żywopłot?
Rozstawa zależy od wielkości sadzonek, pokroju odmiany i oczekiwanego tempa zagęszczania. Mniejsze rośliny można sadzić gęściej, a większe potrzebują większej przestrzeni. Zbyt duże odstępy obniżają koszt zakupu, ale wydłużają czas oczekiwania na zwartą ścianę zieleni.
| Typ sadzonki lub odmiany | Zalecana rozstawa | Liczba sztuk na 1 mb |
|---|---|---|
| Małe sadzonki, około 20–30 cm | 20–30 cm | 3–5 |
| Standardowe sadzonki żywopłotowe | 30–40 cm | 2–3 |
| Duże rośliny, około 40–50 cm i większe | 40–50 cm | 2–3 |
W typowym, jednorzędowym żywopłocie najczęściej sprawdza się rozstawa 30–40 cm. Odmiany wąskie i kolumnowe, takie jak ‘Wojtek’ albo ‘Fastigiata Robusta’, można sadzić bliżej siebie. Odmiany silniej rosnące i rozłożyste, na przykład cis pośredni ‘Hicksii’, wymagają większych odstępów.
Jeden rząd wystarcza w większości ogrodów. Dwa rzędy sadzone na mijankę mają sens wtedy, gdy żywopłot ma być szerszy i szybciej zapewnić osłonę. Zostaw wtedy około 25–35 cm między rzędami i zachowaj rozstaw dostosowany do wielkości roślin.
Jak posadzić cis krok po kroku?
Do pracy przygotuj szpadel, sznurek, miarę, konewkę lub wąż ogrodowy, sekator oraz materiał do ściółkowania. Przy dużej liczbie roślin wygodniej wykopać jeden ciągły rów niż osobne dołki.
- Rozciągnij sznurek wzdłuż planowanego żywopłotu i zaznacz miejsca sadzenia zgodnie z wybraną rozstawą.
- Wykop dołki około dwa razy szersze od bryły korzeniowej. Ich głębokość powinna pozwolić ustawić roślinę na poziomie, na którym rosła wcześniej.
- Wyjmij cis z pojemnika bez rozrywania bryły. Jeśli sadzisz roślinę z gruntu, nie dopuść do przesuszenia korzeni i nie zawijaj ich w dołku.
- Ustaw roślinę pionowo, zasypz ziemią i delikatnie dociśnij podłoże, aby usunąć większe puste przestrzenie przy korzeniach.
- Obficie podlej każdą sadzonkę. Woda powinna przeniknąć przez całą bryłę korzeniową, a nie tylko zwilżyć powierzchnię.
- Rozłóż wokół roślin warstwę ściółki, na przykład kory lub kompostu, pozostawiając kilka centymetrów wolnego miejsca przy pniu.
[ picture_1 ]
Bezpośrednio po posadzeniu nie stosuj dużej dawki nawozu. Najpierw rośliny powinny się ukorzenić. W przypadku sadzonek z pojemników nie rozbijaj zwartej bryły korzeniowej, chyba że korzenie są wyraźnie spiralnie zawinięte. Cisy kopane z gruntu wymagają szczególnej ostrożności, ponieważ uszkodzenie lub przesuszenie korzeni utrudnia przyjęcie.
Jak pielęgnować żywopłot z cisa?
W pierwszym roku najważniejsze jest utrzymanie stałej, umiarkowanej wilgotności podłoża. Podlewaj rzadziej, ale obficie, zamiast codziennie zwilżać tylko wierzchnią warstwę ziemi. Szczególnej uwagi wymagają rośliny sadzone późną wiosną i latem oraz cisy rosnące w pełnym słońcu. Jesienią podlej je przed nadejściem mrozów, zwłaszcza gdy sezon był suchy.
Cięcie decyduje o tym, czy żywopłot zagęści się od dołu. Młode rośliny skracaj delikatnie po rozpoczęciu wzrostu i przyjęciu się w nowym miejscu. Gdy cis jest wysoki, ale słabo rozgałęziony u podstawy, wiosenne cięcie może pobudzić pąki śpiące do wypuszczenia nowych pędów.
Uformowany żywopłot zwykle przycina się raz lub dwa razy w roku. Główne cięcie wykonuje się wiosną, a korektę nowych przyrostów na początku lata lub pod koniec lata, nie później niż wtedy, gdy roślina zdąży przygotować się do zimy. Żywopłot warto prowadzić w kształcie lekko zwężającym się ku górze. Szersza podstawa otrzymuje wtedy więcej światła, dzięki czemu dolne partie nie pozostają luźne.
Odmiany cisa pośredniego, takie jak Taxus media ‘Hicksii’ i ‘Hillii’, są często wybierane do żywopłotów ze względu na dobrą tolerancję cięcia. Taxus baccata sprawdza się przy szerszych, regularnie formowanych nasadzeniach. Cis jest wolnorosnący, dlatego gęsty efekt wymaga czasu, ale jego zdolność do regeneracji sprawia, że dobrze znosi późniejsze korekty.
Cis na żywopłot – ważne ostrzeżenie
Cis jest rośliną trującą. Toksyczne są igły, pędy, kora i nasiona. Czerwona osnówka otaczająca nasiono nie zawiera tych samych substancji toksycznych, ale nie oznacza to, że owoce cisa są bezpieczne, ponieważ nasiono pozostaje niebezpieczne. Przy małych dzieciach lub zwierzętach warto rozważyć odmianę męską, która nie zawiązuje owoców, oraz sadzić roślinę w miejscu ograniczającym przypadkowy kontakt. Podczas prac pielęgnacyjnych używaj rękawic i nie przeznaczaj gałęzi na paszę.
Najczęstsze błędy przy zakładaniu żywopłotu
Przed posadzeniem sprawdź, czy nie popełniasz błędów, które opóźnią zagęszczenie roślin:
- Zachowanie zbyt dużych odstępów między sadzonkami i oczekiwanie szybkiego zamknięcia żywopłotu.
- Sadzenie cisa w ciężkiej, stale mokrej lub silnie kwaśnej glebie.
- Umieszczenie bryły korzeniowej zbyt głęboko w ziemi.
- Ograniczenie podlewania po posadzeniu, szczególnie w pierwszym sezonie.
- Pominięcie cięcia formującego, przez co rośliny pozostają luźne u podstawy.
Cis wymaga cierpliwości, lecz dobrze przygotowane stanowisko, rozsądna rozstawa i regularne cięcie pozwalają z czasem uzyskać trwały, zimozielony żywopłot. Najbezpieczniej zacząć od zdrowych sadzonek rozgałęzionych od dołu, posadzić je co około 30–40 cm i konsekwentnie prowadzić od pierwszych sezonów.
