Czy gwiazda betlejemska jest trująca dla ludzi i zwierząt?
Gwiazda betlejemska, czyli poinsecja (Euphorbia pulcherrima), jest rośliną o niskiej toksyczności. Jej biały sok mleczny może podrażniać skórę, oczy i błony śluzowe, ale opowieści o jej wyjątkowo silnym działaniu są przesadzone. Większe ryzyko dotyczy małych dzieci, zwierząt oraz osób uczulonych na lateks.
Dlaczego poinsecja może podrażniać?
Mleczko znajduje się w tkankach całej rośliny, między innymi w łodygach, liściach i korzeniach. Uwalnia się przede wszystkim po złamaniu pędu albo uszkodzeniu liścia. Samo dotknięcie nieuszkodzonej rośliny zwykle nie powoduje problemów, ale po kontakcie z sokiem należy umyć ręce i nie pocierać oczu.
U większości osób reakcja ma łagodny, miejscowy charakter. Po kontakcie ze skórą mogą pojawić się:
- zaczerwienienie i pieczenie skóry,
- świąd,
- obrzęk w miejscu kontaktu,
- podrażnienie oczu lub błon śluzowych.
Po zjedzeniu fragmentu rośliny możliwe są nudności, wymioty, ślinienie się albo przejściowe dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Ciężkie zatrucia należą do rzadkości. Dawne doniesienia o konieczności spożycia bardzo dużej ilości liści, aby wystąpiły poważne objawy, dobrze pokazują, że poinsecja nie jest rośliną o wysokiej toksyczności.
Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z alergią na lateks. Białka obecne w mleczku poinsecji mogą przypominać białka naturalnego lateksu i wywołać reakcję krzyżową, na przykład wysypkę, zapalenie spojówek lub alergiczny nieżyt nosa. W przypadku silnej alergii lepiej nie dotykać uszkodzonych pędów bez rękawic.
Kto jest najbardziej narażony?
| Grupa | Potencjalne ryzyko | Zalecane działanie |
|---|---|---|
| Dorosły | Niskie. Możliwe podrażnienie po kontakcie z mleczkiem lub łagodne dolegliwości po spożyciu. | Umyć ręce po pielęgnacji i nie spożywać fragmentów rośliny. |
| Dziecko | Niskie przy krótkim kontakcie, ale większe po pogryzieniu liści lub dotknięciu oczu sokiem. | Ustawić roślinę poza zasięgiem dziecka i obserwować jego stan po spożyciu fragmentu. |
| Zwierzę | Niska toksyczność, lecz możliwe ślinienie, wymioty, biegunka i podrażnienie pyska lub oczu. | Ograniczyć dostęp do rośliny, a przy objawach skontaktować się z weterynarzem. |
Przewiń tabelę w bok →
Co zrobić w razie kontaktu z sokiem lub spożycia?
Postępowanie zależy od miejsca kontaktu i od tego, czy pojawiły się objawy. Przy niewielkim kontakcie zwykle wystarczają proste czynności:
- Skórę dokładnie umyj wodą z mydłem, zwłaszcza jeśli widoczny jest biały sok.
- Oko płucz czystą, letnią wodą, jeżeli mleczko dostało się do oka. Nie pocieraj powiek.
- Po połknięciu małego fragmentu usuń resztki rośliny z ust i obserwuj dziecko lub dorosłego. Nie wywołuj wymiotów bez zalecenia specjalisty.
- Jeśli kot lub pies zjadł liść, obserwuj ślinienie, wymioty, biegunkę, osłabienie oraz oznaki bólu pyska.
- Skontaktuj się z lekarzem albo weterynarzem, gdy objawy są silne, utrzymują się, nasilają lub pojawia się rozległa reakcja alergiczna.
Szybkiej konsultacji wymagają także trudności z oddychaniem, wyraźny obrzęk twarzy lub języka oraz kontakt soku z okiem, po którym utrzymuje się ból albo zaburzenia widzenia. W przypadku zwierzęcia nie podawaj samodzielnie leków ani nie próbuj wywoływać wymiotów.
Czy można mieć gwiazdę betlejemską w domu?
Tak. Poinsecja może stać w mieszkaniu, jeśli znajduje się poza zasięgiem dzieci i zwierząt, a podczas pielęgnacji nie dochodzi do kontaktu z mleczkiem. Największej ostrożności wymagają uszkodzone pędy oraz osoby uczulone na lateks. Przy takich zasadach ryzyko związane z rośliną pozostaje niewielkie.
O autorze
Larebelle.pl to poradnik ogrodniczy. Podpowiadamy, kiedy i jak sadzić drzewa, krzewy, kwiaty, warzywa i owoce, jak je przycinać, nawozić i chronić przed chorobami i szkodnikami. Piszemy o zakładaniu i pielęgnacji trawnika. Doradzamy, jak wybrać nawozy i opryski i jak stosować je bezpiecznie. Instrukcje prowadzimy krok po kroku, żeby ogród cieszył przez cały sezon, niezależnie od doświadczenia ogrodnika.
Wszystkie wpisy autora




