Szybko rosnące drzewo w ogrodzie

Jakie drzewo do ogrodu szybko rośnie? Polecane gatunki

Autor: Redakcja larebelle.pl Opublikowano Czas czytania: 7 min

Drzewo do ogrodu, które szybko rośnie, może w krótkim czasie zapewnić cień, osłonę przed sąsiadami albo wyraźny akcent kompozycyjny. Szybki przyrost oznacza jednak zwykle większe wymagania dotyczące miejsca, podlewania i cięcia. Gatunek trzeba dopasować do gleby, nasłonecznienia oraz docelowych rozmiarów ogrodu.

Jak wybrać drzewo szybko rosnące?

Najpierw określ funkcję rośliny. Duże drzewo o szerokiej koronie sprawdzi się jako źródło cienia, ale niekoniecznie jako osłona w wąskim pasie przy ogrodzeniu. Do uzyskania prywatności lepsze mogą być drzewa dobrze znoszące cięcie albo odmiany o zwartej koronie. W małym ogrodzie bezpieczniejszym wyborem są formy szczepione i kuliste niż gatunki, które w naturze osiągają kilkanaście lub kilkadziesiąt metrów.

Tempo wzrostu zależy od stanowiska. Żyzna, przepuszczalna gleba, właściwa wilgotność i wystarczająca ilość światła pozwalają roślinie wykorzystać jej potencjał. Wierzba biała potrzebuje znacznie więcej wody niż sosna, a paulownia może ucierpieć na chłodnym i źle osłoniętym stanowisku. Przed zakupem sprawdź też siłę systemu korzeniowego oraz odległość od domu, tarasu, ogrodzenia i instalacji.

Najczęstsze błędy przy wyborze szybko rosnącego drzewa to:

  • sadzenie dużego gatunku w miejscu, w którym nie ma przestrzeni na koronę i korzenie
  • wybór rośliny ekspansywnej lub kruchej bez uwzględnienia ryzyka odrostów i łamania gałęzi
  • ignorowanie wymagań dotyczących wilgotności, odczynu i przepuszczalności gleby
  • oczekiwanie szybkiego wzrostu bez podlewania, ściółkowania i formowania korony

Gatunki rodzime, takie jak wierzba biała, brzoza, buk czy klon zwyczajny, są zwykle dobrze przystosowane do lokalnego klimatu i mogą dostarczać pokarmu oraz schronienia rodzimym owadom i ptakom. Gatunki ozdobne, na przykład paulownia, przyciągają wyglądem, lecz wymagają dokładniejszej oceny stanowiska.

Jakie drzewo do ogrodu szybko rośnie?

Poniższe wartości są orientacyjne. Roczny przyrost zależy od wieku drzewa, odmiany, zasobności gleby, dostępu do wody i warunków pogodowych. W pierwszych latach niektóre gatunki rosną wyraźnie szybciej, a później zwalniają.

Gatunek Średni przyrost roczny Nasłonecznienie Główne przeznaczenie
Wierzba biała około 60–80 cm, młode drzewa nawet więcej słońce, wilgotne podłoże cień, tereny podmokłe, osłona
Czeremcha około 40–70 cm w młodości słońce lub półcień żywopłot, ogród przyjazny owadom
Brzoza brodawkowata około 45 cm słońce duży ogród, lekki cień
Buk pospolity około 40–50 cm słońce lub półcień żywopłot, duża działka
Paulownia omszona około 40–50 cm na wysokość miejsce słoneczne i osłonięte cień, efektowne drzewo ozdobne
Surmia bignoniowa do około 35 cm słońce cień, średni ogród
Żywotnik olbrzymi około 30 cm słońce lub półcień całoroczna osłona i żywopłot

Przewiń tabelę w bok →

Drzewa do cienia i dużego ogrodu

Wierzba biała należy do najszybciej rosnących rodzimych drzew. W młodości może przyrastać o około 60–80 cm rocznie, a na bardzo dobrym, wilgotnym stanowisku znacznie więcej. Dobrze znosi cięcie, dlatego można prowadzić ją w formie głowiastej albo wykorzystać do tworzenia żywych konstrukcji. Jej naturalnym środowiskiem są brzegi rzek, stawów i podmokłe łąki. Na suchej działce będzie wymagała regularnego podlewania, a duża korona oznacza potrzebę zachowania znacznej odległości od budynków.

Brzoza brodawkowata rośnie szybko, jest odporna na mróz i ma niewielkie wymagania. Jej ażurowa korona daje lekki cień, ale dorosłe drzewo może osiągnąć około 18–30 m wysokości. To dobry wybór na większą parcelę, nie na wąski pas między domem a ogrodzeniem.

Buk pospolity przyrasta zwykle o około 40–50 cm rocznie i może być prowadzony jako drzewo albo gęsty żywopłot. Preferuje świeże, żyzne, często wapienne gleby. Potrzebuje miejsca na szeroką koronę, dlatego w małym ogrodzie lepiej rozważyć wąską odmianę lub zrezygnować z tego gatunku.

Klon zwyczajny jest odporny na mróz i okresową suszę, ale jego typowa forma osiąga 20–30 m wysokości i podobną szerokość. Do mniejszych założeń lepiej pasują odmiany o bardziej zwartej koronie, takie jak ‘Columnare’. Trzeba jednak sprawdzić docelowy rozmiar konkretnej odmiany, ponieważ nazwa handlowa nie zastępuje informacji ze szkółki.

Drzewa na prywatność i wilgotne stanowisko

Czeremcha w młodym wieku może wypuszczać pędy długości 40–70 cm. Nadaje się do naturalistycznych żywopłotów i większych grup, szczególnie tam, gdzie zależy Ci na kwiatach przyciągających pszczoły oraz motyle. Toleruje różne gleby i warunki miejskie, ale z czasem może utworzyć wielopniowy krzew albo drzewo osiągające około 15 m.

Żywotnik olbrzymi rośnie wolniej niż wierzba czy czeremcha, lecz pozostaje zielony przez cały rok. Przy przyroście około 30 cm rocznie może tworzyć osłonę w formie żywopłotu. Dobrze znosi słońce, półcień, wiatr i warunki miejskie. Wymaga regularnego podlewania po posadzeniu, szczególnie gdy rośnie w zwartej grupie.

Na tereny podmokłe pasuje przede wszystkim wierzba biała. Nie sadź jej jednak tuż przy fundamentach, drenażu ani szczelnych zbiornikach wodnych. Rozległy system korzeniowy potrzebuje miejsca, a duże konary mogą wymagać okresowego cięcia.

Drzewa do mniejszego ogrodu

Surmia bignoniowa daje szeroki cień i ma duże, dekoracyjne liście. Z wiekiem jej wzrost zwalnia do około 35 cm rocznie, dzięki czemu łatwiej utrzymać ją w średnim ogrodzie niż bardzo ekspansywne gatunki. Odmiana ‘Nana’, zwykle szczepiona na pniu, tworzy kulistą koronę i jest bardziej przewidywalna pod względem rozmiaru.

Klon kulisty przyrasta około 15–20 cm rocznie. Nie jest najszybszym drzewem z zestawienia, ale jego korona pozostaje znacznie mniejsza i może osiągnąć około 4–6 m średnicy. To rozsądna propozycja na podjazd, przedogródek lub niewielki trawnik, o ile miejsce nie jest całkowicie zacienione.

Paulownia omszona potrafi szybko wytwarzać duże liście i zapewnić cień, lecz wymaga ciepłego, słonecznego oraz osłoniętego stanowiska. Młode egzemplarze mogą być bardziej wrażliwe na mróz niż starsze drzewa, dlatego nie należy sadzić ich w zastoisku mrozowym. Silne cięcie zmienia pokrój rośliny, ale zwiększa też potrzebę późniejszego formowania. W polskim ogrodzie wybieraj ją po sprawdzeniu mrozoodporności konkretnej sadzonki i lokalnych warunków.

Robinia akacjowa rośnie szybko i dobrze znosi suszę, ale w odsłoniętym miejscu jej drewno i konary mogą być podatne na uszkodzenia. Gatunek może również tworzyć odrosty korzeniowe. Z tego powodu nie jest dobrym rozwiązaniem do każdego małego ogrodu.

Jak kupić i posadzić zdrowe drzewo?

Drzewo w pojemniku można sadzić przez większą część sezonu, jeśli gleba nie jest zamarznięta, a roślina ma dobrze rozwiniętą bryłę korzeniową. Egzemplarze z bryłą korzeniową lub balotowane często kupuje się jesienią i wiosną. Po posadzeniu wymagają starannego podlewania, ponieważ ich korzenie zostały częściowo ograniczone podczas wykopywania.

Przed zakupem sprawdź sadzonkę w następującej kolejności:

  1. Obejrzyj korzenie – powinny być jędrne, równomiernie rozrośnięte i pozbawione nieprzyjemnego zapachu oraz oznak gnicia.
  2. Sprawdź bryłę lub balot – ziemia nie powinna się rozsypywać, a tkanina i wiązania muszą stabilnie utrzymywać korzenie.
  3. Oceń pień i korę – nie powinny mieć świeżych ran, głębokich otarć, pęknięć ani śladów żerowania szkodników.
  4. Obejrzyj koronę – odrzuć rośliny z licznymi suchymi gałęziami, brązowymi liśćmi, nalotem lub wyraźnie jednostronnym pokrojem.
  5. Sprawdź etykietę – upewnij się co do gatunku, odmiany, podkładki i docelowej wysokości, zwłaszcza przy formach szczepionych.

Dołek powinien być szerszy od bryły korzeniowej, ale nie przesadnie głęboki. Po posadzeniu podlej drzewo, uzupełnij ziemię bez silnego ugniatania i wyściółkuj powierzchnię, pozostawiając wolne miejsce przy pniu. W pierwszych sezonach regularne podlewanie ma większy wpływ na przyjęcie się rośliny niż sam wybór gatunku.

Które drzewo wybrać w konkretnym ogrodzie?

W małym ogrodzie wybierz raczej klon kulisty, surmię ‘Nana’ albo inną odmianę szczepioną o jasno określonej wielkości. Gdy potrzebujesz szybkiej osłony na wilgotnym terenie, rozważ wierzbę białą, ale zachowaj dużą odległość od budynków i instalacji. Na słoneczne, suche stanowisko może pasować klon zwyczajny w zwartej odmianie, robinia lub sosna, jeśli masz wystarczająco dużo miejsca.

Najlepsze drzewo szybko rosnące to nie to, które osiąga największy przyrost, lecz to, którego docelowe rozmiary, korzenie i wymagania pasują do działki. Szybki wzrost trzeba od początku połączyć z planem podlewania i cięcia.

Jeżeli drzewo ma osiągnąć dużą wysokość albo rośnie blisko domu, jego formowanie i późniejsze cięcia powierz specjaliście. Nie sadź wysokich gatunków tuż przy fundamentach, przewodach napowietrznych ani granicy działki. Dobrze dobrane miejsce ogranicza późniejsze problemy znacznie skuteczniej niż intensywne przycinanie.

O autorze

Redakcja larebelle.pl

Larebelle.pl to poradnik ogrodniczy. Podpowiadamy, kiedy i jak sadzić drzewa, krzewy, kwiaty, warzywa i owoce, jak je przycinać, nawozić i chronić przed chorobami i szkodnikami. Piszemy o zakładaniu i pielęgnacji trawnika. Doradzamy, jak wybrać nawozy i opryski i jak stosować je bezpiecznie. Instrukcje prowadzimy krok po kroku, żeby ogród cieszył przez cały sezon, niezależnie od doświadczenia ogrodnika.

Wszystkie wpisy autora

Czytaj również