Śliwę przycina się w dwóch głównych terminach: odmiany późne, dojrzewające we wrześniu i październiku, tnie się w marcu, a odmiany wczesne, owocujące w lipcu i sierpniu – zaraz po zbiorach. Wiosenne cięcie pobudza wzrost, natomiast letnie ogranicza wigor drzewa. Każdą większą ranę trzeba zabezpieczyć, ponieważ śliwy są podatne na choroby drewna.
Kiedy najlepiej przycinać śliwę?
Termin zależy przede wszystkim od pory dojrzewania owoców. Późne cięcie po zbiorach mogłoby pozostawić rany na czas jesiennych chłodów, dlatego takie drzewa przycina się przed rozpoczęciem intensywnej wegetacji. Odmiany wczesne można natomiast formować po zerwaniu owoców, gdy drzewo ma jeszcze czas na zabliźnienie ran.
| Typ odmiany | Termin cięcia | Cel |
|---|---|---|
| Wczesna, dojrzewająca w lipcu lub sierpniu | Latem, bezpośrednio po zbiorach, najpóźniej do połowy września | Ograniczenie wigoru i utrzymanie korony w dobrym stanie |
| Późna, dojrzewająca we wrześniu lub październiku | W marcu, na przedwiośniu | Cięcie formujące, prześwietlające lub odmładzające |
Na przedwiośniu drzewo zwykle silniej reaguje nowymi przyrostami. Cięcie po zbiorach działa spokojniej i ogranicza tempo wzrostu, dlatego sprawdza się przy odmianach silnie rosnących oraz drzewach zaszczepionych na podkładce o dużej sile wzrostu.
[ picture_1 ]
Jak przycinać młodą śliwę po posadzeniu?
Pierwsze cięcie wykonuje się wiosną, najlepiej w marcu. Drzewko posadzone jesienią przycina się po zimie, a sadzone wiosną – zaraz po posadzeniu. Celem jest wyrównanie proporcji między koroną a systemem korzeniowym oraz rozpoczęcie formowania korony.
W przypadku młodej, rozgałęzionej sadzonki wybierz kilka silnych pędów rozmieszczonych wokół przewodnika. Usuń gałązki wyrastające pod ostrym kątem i te znajdujące się nisko nad ziemią. Przy formowaniu korony możesz postępować w następującej kolejności:
- Wybierz 3–4 pędy boczne, które mogą stać się konarami szkieletowymi.
- Skróć wybrane pędy mniej więcej o połowę lub, przy mocniejszym formowaniu, o około dwie trzecie.
- Przewodnik skróć około 30–40 cm nad najwyżej położonym pędem bocznym.
- Usuń gałązki wyrastające niżej niż około 50 cm nad ziemią.
Jeśli sadzonka nie ma rozgałęzień, przewodnik skraca się zwykle do wysokości około 80 cm. W kolejnych dwóch latach tnij oszczędnie. Zamiast skracać wszystkie pędy boczne, lepiej przyginać je do położenia bardziej poziomego. Ogranicza to powstawanie ostrych kątów i nie pobudza drzewa do nadmiernego wzrostu.
Na małej powierzchni sprawdzi się korona wrzecionowa, przypominająca stożek. Dolne gałęzie pozostają dłuższe, a wyżej położone są stopniowo krótsze. Jeśli boczny pęd zaczyna dorównywać grubością przewodnikowi, usuń go, zostawiając kilka centymetrów czopa.
Jak odmłodzić starą lub zaniedbaną śliwę?
Stare drzewo warto odmładzać stopniowo. Jednorazowe usunięcie zbyt dużej części korony może wywołać silny wyrzut nowych, pionowych pędów i osłabić śliwę. W pierwszej kolejności rozrzedź koronę, aby zobaczyć jej główną konstrukcję.
- Usuń 2–3 najstarsze konary ze środka korony, wybierając je równomiernie z różnych stron drzewa.
- Wytnij gałęzie chore, suche, przemarznięte, złamane oraz krzyżujące się.
- Usuń wilki, czyli silne, pionowo rosnące pędy, które zagęszczają koronę i zwykle słabo owocują.
- Obniż koronę przez skrócenie wybranych konarów do bocznych odgałęzień, zamiast pozostawiać długie kikuty.
Przy usuwaniu grubych konarów można zastosować cięcie na czop. W przypadku starszych gałęzi pozostawia się odcinek długości około 15–25 cm przy przewodniku lub głównym konarze. Taki czop ogranicza ryzyko uszkodzenia przewodnika i utrudnia patogenom wnikanie w większą ranę. Odmładzanie rozłóż na 2–3 sezony, usuwając co roku kilka najstarszych konarów.
Narzędzia i zasady bezpiecznego cięcia
Cięcie powinno pozostawić gładką, możliwie małą ranę. Używaj ostrych narzędzi i dezynfekuj je przed rozpoczęciem pracy oraz po przejściu na kolejne drzewo. Do zabiegu przygotuj:
- Sekator jednoręczny do cienkich pędów.
- Sekator dwuręczny do grubszych, zdrowych gałęzi.
- Piłę ogrodniczą do konarów, których nie da się bezpiecznie przeciąć sekatorem.
- Sekator kowadełkowy wyłącznie do suchych gałęzi.
- Maść ogrodniczą do zabezpieczenia większych ran.
Cięcie wykonuj w suchy, bezdeszczowy dzień. Kilka kolejnych dni bez opadów zmniejsza ryzyko, że wilgoć ułatwi rozwój chorób. Większe rany pokryj maścią ogrodniczą albo farbą emulsyjną z przeznaczonym do tego środkiem grzybobójczym. Nie zostawiaj świeżych ran bez ochrony, zwłaszcza po cięciu grubych konarów.
Nie przycinaj śliwy podczas deszczu, mrozu ani tuż przed zapowiadanymi opadami. Mokre rany goją się wolniej i łatwiej stają się miejscem infekcji.
W okresie od końca czerwca do połowy lipca możesz także usuwać młode wilki wyrastające pionowo na przygiętych gałęziach. Cienkie pędy można wyłamać lub wyciąć, pozostawiając około 12–15 cm, jeśli ich całkowite usunięcie mogłoby wywołać zbyt silną reakcję drzewa.
Co zrobić po przycięciu śliwy?
Po zakończeniu pracy przejdź po koronie i sprawdź, czy wszystkie większe rany zostały zabezpieczone. Następnie wykonaj te czynności:
- Pokryj maścią ogrodniczą świeże rany po grubszych cięciach.
- Usuń z ogrodu chore i porażone gałęzie, nie wrzucając ich do kompostu.
- Zdezynfekuj ostrza sekatorów i piły.
- Sprawdź, czy w koronie nie zostały gałęzie krzyżujące się lub uszkodzone.
Przy bardzo starej śliwie, rozległych ubytkach kory albo podejrzeniu infekcji lepiej ograniczyć cięcie do usunięcia bezpośredniego zagrożenia i skonsultować dalsze odmładzanie z arborystą.
