Winorośl w Polsce sadzi się przede wszystkim wiosną, od kwietnia do maja, albo jesienią, od września do października. Ważniejsza od sztywnej daty jest pogoda: ziemia powinna być rozmarznięta, umiarkowanie wilgotna i gotowa do uprawy, a ryzyko silnych przymrozków niewielkie.
Kiedy sadzić winogrona?
Sadzenie wiosenne najlepiej zaplanować po ustąpieniu silniejszych przymrozków, gdy gleba wyraźnie się ogrzeje. W chłodniejszych regionach Polski termin może przypadać bliżej maja. Jesienią sadzonki umieszcza się w gruncie od września do października, zanim ziemia zacznie zamarzać. W rejonach o łagodnym klimacie można wykorzystać późniejszą część tego zakresu, ale młody krzew musi mieć czas na przyjęcie się przed zimą.
Wiosna jest bezpieczniejsza dla początkujących, ponieważ roślina ma cały sezon na rozwój korzeni i mniejsze ryzyko przemarznięcia. Jesień sprzyja ukorzenianiu w ciepłej, wilgotniejszej glebie, lecz wymaga starannego kopczykowania. Nie sadź winorośli w zimne, maziste podłoże, podczas silnego upału ani tuż przed zapowiadanymi mrozami.
Sadzenie wiosenne czy jesienne?
Oba terminy mogą się sprawdzić, ale wymagają nieco innej pielęgnacji po posadzeniu. Porównanie najważniejszych różnic przedstawia tabela:
| Cecha | Sadzenie wiosenne | Sadzenie jesienne |
|---|---|---|
| Zaleta | Mniejsze ryzyko przemarzania i cały sezon na ukorzenienie. | Ciepła gleba i dobre warunki do rozwoju korzeni przed zimą. |
| Wada | Większa potrzeba podlewania w razie suchej wiosny. | Młoda sadzonka jest narażona na mróz i wysuszający wiatr. |
| Ryzyko przemarzania | Najczęściej dotyczy późnych przymrozków po rozpoczęciu wzrostu. | Wyższe, jeśli krzew posadzono zbyt późno lub nie zabezpieczono go kopczykiem. |
| Wymagania wodne | Po posadzeniu trzeba obficie podlać roślinę i kontrolować wilgotność. | Po posadzeniu jesiennym nie wlewa się wody do dołka, jeśli gleba jest wilgotna. |
W miejscach narażonych na zastoiska mrozowe, silny wiatr lub bardzo wczesne jesienne przymrozki bezpieczniejsza bywa wiosna. Jesień może być korzystniejsza tam, gdzie gleba długo pozostaje ciepła, a jesień jest łagodna i wilgotna.
Jak posadzić winorośl krok po kroku?
Przed rozpoczęciem pracy przygotuj szpadel, wiadro z wodą, kompost, sekator, palik oraz materiał do ściółkowania i zabezpieczenia sadzonki. Dołek powinien mieć około 40 × 40 × 40 cm. Na ciężkiej glebie warto zadbać przede wszystkim o odpływ nadmiaru wody, zamiast tworzyć głęboką warstwę materiału, w której mogłaby zalegać wilgoć.
- Przygotuj sadzonkę – sadzonkę z odkrytym korzeniem włóż na kilka godzin do wody. Usuń korzenie uszkodzone i przesuszone, a zbyt długie delikatnie skróć. Sadzonki doniczkowej nie rozrywaj, tylko ostrożnie wyjmij z pojemnika, zachowując bryłę korzeniową.
- Wykop i zapraw dołek – spulchnij dno oraz boki dołka. Ziemię z wykopu wymieszaj z dobrze rozłożonym kompostem. Nie umieszczaj świeżego obornika ani dużej ilości nawozu bezpośrednio przy korzeniach.
- Umieść sadzonkę – rozłóż korzenie równomiernie i ustaw roślinę na takiej głębokości, aby nie znalazła się wyraźnie głębiej niż rosła wcześniej. W przypadku sadzonki szczepionej miejsce szczepienia powinno pozostać nad powierzchnią ziemi.
- Zasyp korzenie – wsypuj ziemię etapami i lekko ją dociskaj, aby usunąć większe puste przestrzenie. Nie ugniataj podłoża zbyt mocno, ponieważ może ograniczyć dopływ powietrza do korzeni.
- Podlej zgodnie z terminem sadzenia – wiosną po posadzeniu wlej do dołka około 5 litrów wody, a po jej wsiąknięciu uzupełnij ziemię. Jesienią, jeśli podłoże jest wilgotne, nie podlewaj dołka od razu. Zbyt mokra ziemia przed nadejściem mrozu pogarsza warunki dla korzeni.
- Zabezpiecz młody krzew – jesienią usyp nad nasadą pędów kopczyk ziemi o wysokości około 20–30 cm. Chroni on korzenie i dolną część rośliny przed mrozem. Wiosenny kopczyk może być niższy, mniej więcej 5 cm, i ograniczać wysychanie podstawy sadzonki.
- Zamocuj podporę – ustaw palik przy sadzonce i przywiązuj do niego młode pędy miękkim materiałem. Winorośl potrzebuje podpory, aby rosła stabilnie i nie łamała się pod wpływem wiatru.
Kopczyk z jesiennego sadzenia rozgarniaj stopniowo dopiero wiosną, gdy minie ryzyko silniejszych przymrozków. W pierwszym roku kontroluj wilgotność podłoża, zwłaszcza podczas bezdeszczowej pogody, ale nie dopuszczaj do stałego zalewania korzeni.
Jak przygotować stanowisko i sadzonkę?
Winorośl najlepiej rośnie w miejscu słonecznym, ciepłym i osłoniętym od silnych wiatrów. Dobre są stanowiska przy południowej lub południowo-zachodniej ścianie, pergoli albo trejażu. Nie wybieraj zagłębienia terenu, w którym gromadzi się zimne powietrze i woda. Odmiany różnią się odpornością, dlatego stanowisko trzeba dopasować także do konkretnej sadzonki.
Przed sadzeniem sprawdź kilka cech miejsca:
- Gleba – powinna być przepuszczalna, żyzna i umiarkowanie wilgotna. Dla wielu winorośli korzystny jest odczyn w pobliżu pH 6,5–7.
- Drenaż – na ciężkim, gliniastym podłożu rozluźnij ziemię kompostem i materiałem poprawiającym przepuszczalność, ale nie sadź w miejscu, gdzie po deszczu długo stoi woda.
- Światło – wybierz stanowisko, na którym krzew będzie dobrze oświetlony przez większą część dnia.
- Odległość od przeszkód – zostaw miejsce na rozwój korzeni, pędów i podpory, zamiast wciskać sadzonkę bezpośrednio przy ogrodzeniu lub ścianie.
Gotowość gleby możesz ocenić prostym testem szpadla. Wbij go na głębokość planowanego dołka. Jeśli ziemia jest lodowata, mazista i rozpada się w ciężkie bryły, poczekaj. Gdy jest umiarkowanie wilgotna, daje się łatwo spulchnić i nie klei się nadmiernie do narzędzia, warunki są znacznie lepsze. Ten test jest ważniejszy niż trzymanie się konkretnego dnia w kalendarzu.
O czym pamiętać w pierwszym roku?
Największe znaczenie mają zdrowa sadzonka, właściwe stanowisko i ochrona młodej rośliny przed skrajnymi warunkami. Wiosną pilnuj podlewania, a po jesiennym sadzeniu nie pomijaj kopczykowania. Jeśli winorośl dobrze przyjmie się w pierwszym sezonie, łatwiej zbuduje system korzeniowy i rozpocznie silny wzrost w kolejnych latach.
