Facelię błękitną sieje się płytko, na głębokości 1–2 cm, a nasiona trzeba dokładnie przykryć glebą, ponieważ światło utrudnia ich kiełkowanie. Termin i norma wysiewu zależą od przeznaczenia plantacji: na nasiona przypada zwykle koniec marca i początek kwietnia, a na poplon okres od końca lipca do połowy sierpnia.
Od czego zależy termin siewu facelii?
Facelia błękitna jest rośliną jednoroczną o krótkim okresie wegetacji, zwykle trwającym około 90–110 dni. Można uprawiać ją na nasiona, jako poplon lub nawóz zielony, a także w mieszankach. Cel uprawy decyduje o terminie siewu, oczekiwanej biomasie i normie wysiewu.
W uprawie nasiennej najlepszy jest termin od trzeciej dekady marca do drugiej dekady kwietnia. Późniejszy siew jest możliwy, ale plantacja może dojrzewać nierównomiernie, a plon nasion będzie niższy. Facelię na poplon wysiewa się najczęściej od 25 lipca do 15 sierpnia. Warunkiem powodzenia jest odpowiednio wilgotna gleba. Nie należy wykonywać siewu na siłę w przesuszone podłoże.
Jak przygotować stanowisko pod facelię?
Facelia dobrze radzi sobie na glebach lekkich i średnich, w tym na stanowiskach klasy IV. Nie wymaga wyjątkowo żyznej ziemi, a zbyt zasobne stanowisko może sprzyjać nadmiernemu wzrostowi roślin, wyleganiu i opóźnieniu dojrzewania nasion. Należy unikać pól z zastojami wodnymi oraz gleb, które łatwo tworzą skorupę.
Przedsiewna uprawa powinna być płytka, wyrównująca i staranna. Drobne nasiona wymagają równej warstwy siewnej bez dużych brył, które przesuszają glebę i pogarszają wschody. Szczególne znaczenie ma odchwaszczenie przedplonu. W uprawie facelii nie ma zarejestrowanych herbicydów, dlatego chwasty trzeba ograniczyć przed siewem, zanim rośliny rozpoczną powolny wzrost początkowy.
Facelia ma umiarkowane wymagania nawozowe. Orientacyjnie stosuje się przedsiewnie 40–60 kg P2O5/ha oraz 60–80 kg K2O/ha, zależnie od zasobności gleby i przedplonu. Z azotem trzeba postępować ostrożnie. Łączna dawka zwykle mieści się w zakresie 40–80 kg N/ha, ponieważ nadmiar zwiększa ryzyko wylegania i osłabia kwitnienie.
Jak prawidłowo siać facelię?
Przy siewie na nasiona można użyć siewnika zbożowego. Rozstawa rzędów wynosi najczęściej 15–25 cm, choć na części stanowisk stosuje się także węższe międzyrzędzia. Wąska rozstawa szybciej zacienia glebę, natomiast szersza ułatwia mechaniczne odchwaszczanie.
Kolejność prac powinna wyglądać następująco:
- Przygotuj pole – wykonaj płytką uprawę przedsiewną, wyrównaj powierzchnię i usuń możliwie dużo chwastów.
- Ustaw siewnik – dobierz aparat wysiewający do drobnych, czepliwych nasion i sprawdź równomierność podawania.
- Wysiej nasiona na głębokość 1–2 cm – w wyjątkowo luźnej glebie nie przekraczaj około 3 cm.
- Przykryj nasiona glebą – nie mogą pozostać na powierzchni, ponieważ facelia źle kiełkuje przy bezpośrednim dostępie światła.
- Zamknij warstwę siewną – po siewie zastosuj lekkie wałowanie lub płytkie bronowanie, aby poprawić kontakt nasion z wilgotną glebą.
Najważniejsza jest wilgotność podłoża oraz równomierne przykrycie nasion. Jeżeli po przejeździe siewnika część ziarna pozostaje widoczna, lekkie bronowanie może poprawić wschody. Zabieg trzeba wykonać płytko, aby nie przemieścić nasion zbyt głęboko.
Ile facelii wysiać i kiedy?
Normę należy dopasować do celu uprawy, jakości stanowiska i tego, czy facelia będzie siana samodzielnie, czy w mieszance. Na słabszej glebie zwiększenie ilości nasion pomaga uzyskać bardziej wyrównany łan, natomiast w mieszankach stosuje się niższą normę facelii, ponieważ pozostałe gatunki zajmują część przestrzeni.
| Cel uprawy | Termin siewu | Norma wysiewu (kg/ha) |
|---|---|---|
| Plon nasion | III dekada marca – II dekada kwietnia | 8–15, na słabszych glebach do 18 |
| Poplon lub nawóz zielony | 25 lipca – 15 sierpnia | 10–15 |
| Mieszanka poplonowa | Zależnie od terminu zbioru przedplonu, zwykle koniec lipca – początek sierpnia | 3–6 |
W uprawie na nasiona na żyźniejszych stanowiskach często wystarcza 8–10 kg/ha, a na słabszych glebach stosuje się około 10–15 kg/ha. W mieszankach należy zmniejszyć udział facelii zgodnie z liczbą i siłą wzrostu pozostałych komponentów.
Na co uważać podczas uprawy?
Najczęstsze problemy wynikają z błędów popełnionych przed wschodami albo z niewłaściwego dopasowania nawożenia. Szczególnie niekorzystne są:
- Zbyt głęboki siew – drobne nasiona mają wtedy trudności z przebiciem się na powierzchnię.
- Siew w przesuszoną glebę – brak wody opóźnia pęcznienie nasion i prowadzi do nierównych wschodów.
- Pozostawienie nasion na powierzchni – światło ogranicza prawidłowe kiełkowanie, dlatego trzeba je przykryć.
- Przedawkowanie azotu – rośliny mogą nadmiernie wyrastać, wylegać i słabiej kwitnąć.
- Siew na stanowisku z zastoiskiem wodnym – nadmiar wody pogarsza wschody i rozwój systemu korzeniowego.
Facelia szybko zacienia glebę i później dobrze konkuruje z chwastami, ale w początkowej fazie rośnie wolniej. Dlatego równa, wilgotna i wolna od chwastów warstwa siewna ma większe znaczenie niż intensywna pielęgnacja po wschodach. Dobrze dobrany termin oraz płytki, starannie przykryty siew zwykle decydują o powodzeniu całej uprawy.
