Drzewa najlepiej przesadzać w okresie spoczynku, czyli wczesną wiosną przed rozpoczęciem wegetacji albo późną jesienią, po opadnięciu liści. Jeśli te terminy już minęły, bezpieczniej poczekać do kolejnego sezonu niż narażać roślinę na silny szok przesadzeniowy.
Do kiedy można przesadzać drzewa?
Drzewa liściaste przesadza się najczęściej od późnej jesieni do początku wiosny. Jesienią trzeba poczekać, aż opadną liście, a wiosną zakończyć prace przed ruszeniem soków i pojawieniem się nowych przyrostów. W praktyce liczy się nie tylko miesiąc, lecz także stan gleby i rośliny. Podłoże nie może być zmarznięte, a drzewo powinno pozostawać w fazie spoczynku.
Brak liści ogranicza transpirację, czyli utratę wody przez część nadziemną. Dzięki temu drzewo łatwiej znosi częściową utratę korzeni. Przesadzanie w pełni sezonu wegetacyjnego, szczególnie podczas upału i suszy, jest znacznie bardziej ryzykowne. Można je rozważać tylko przy dużej bryle korzeniowej, szybkim transporcie i bardzo starannej pielęgnacji.
Kiedy przesadzać różne typy drzew?
Termin należy dopasować do grupy roślin i jej fazy wzrostu. Orientacyjne zasady przedstawia tabela:
| Typ drzewa | Optymalny termin | Uwagi |
|---|---|---|
| Liściaste | Późna jesień lub wczesna wiosna | Przesadzaj po opadnięciu liści albo przed rozpoczęciem wegetacji. |
| Iglaste | Wczesna wiosna lub późne lato i jesień | Omijaj okres intensywnych młodych przyrostów. |
| Zimozielone | Późne lato lub wczesna jesień | Wymagają ochrony przed utratą wody i silnym słońcem. |
Zimą przesadzanie utrudnia zmarznięta ziemia. Korzenie są wtedy narażone na uszkodzenia, a świeżo przeniesione drzewo może mieć problem z ukorzenieniem. Jeżeli nie ma pilnej przyczyny do wykonania zabiegu poza właściwym terminem, lepiej odłożyć go do kolejnego okna pogodowego.
Jak przygotować bryłę korzeniową?
Nowe stanowisko przygotuj przed wykopaniem drzewa. Dół powinien być nieco większy od bryły korzeniowej, a drzewo po posadzeniu ma znaleźć się na tej samej głębokości co wcześniej. Zbyt głębokie sadzenie ogranicza dostęp powietrza do korzeni i sprzyja ich gniciu.
Przy określaniu wielkości bryły można zastosować zasadę, według której 2,5 cm średnicy pnia odpowiada około 30 cm średnicy bryły korzeniowej. Drzewo o pniu o średnicy 5 cm powinno więc mieć bryłę o średnicy około 60 cm. Im większa i bardziej zwarta bryła, tym większa szansa na zachowanie drobnych korzeni odpowiedzialnych za pobieranie wody.
Przed rozpoczęciem prac przygotuj następujące narzędzia i materiały:
- Ostry szpadel – do wyznaczenia i podcięcia bryły.
- Sekator – do usunięcia martwych lub połamanych gałęzi.
- Brezent – do przeniesienia bryły bez rozsypywania ziemi.
- Sznurek, palik i taśmy – do zabezpieczenia korony oraz ustabilizowania drzewa.
- Wąż ogrodowy lub konewki – do obfitego podlania po posadzeniu.
Kilka dni przed przesadzeniem podlej drzewo, jeśli gleba jest sucha. Oznacz wstążką stronę korony skierowaną na południe lub północ. Po posadzeniu ustaw roślinę w podobnej orientacji, szczególnie gdy przesadzasz sosnę, jałowiec albo inne drzewo wrażliwe na zmianę warunków świetlnych.
Wokół planowanej bryły wykop rów, a następnie podcinaj korzenie od spodu, starając się zachować bryłę w jednym kawałku. Zwiąż gałęzie spiralnie sznurkiem, aby nie łamały się podczas pracy. Po podważeniu bryły podsuń pod nią brezent. Nie ciągnij gołej bryły po ziemi, ponieważ ziemia może odpaść od korzeni.
Po umieszczeniu drzewa w przygotowanym dole uzupełnij przestrzenie ziemią wymieszaną z kompostem. Nie zakopuj szyjki korzeniowej głębiej niż na poprzednim stanowisku. Uformuj wokół pnia płytką misę z ziemi, która zatrzyma wodę podczas podlewania.
Czy każde drzewo można przesadzić?
Najłatwiej przesadza się młode, kilkuletnie drzewa. W przypadku dużych egzemplarzy powodzenie zależy od gatunku, wielkości bryły, kondycji rośliny i możliwości użycia specjalistycznego sprzętu. Szczególnej ostrożności wymagają między innymi świerki, sosny, głogi i jarzęby, ponieważ źle znoszą większą utratę korzeni. Zwykle lepiej radzą sobie z przeprowadzką lipy, klony, jodły, cisy i miłorzęby.
Drzew rosnących w jednym miejscu ponad 25 lat nie należy przesadzać amatorsko. Mają rozległy system korzeniowy, którego nie da się łatwo wykopać w całości. Takie prace powinny przeprowadzić osoby dysponujące przesadzarką, platformą, dźwigiem lub innym sprzętem dostosowanym do masy drzewa.
W przypadku dużych, ale jeszcze możliwych do przeniesienia drzew przygotowanie często trwa dwa sezony. Rok wcześniej podcina się część korzeni w rowie wokół pnia i wypełnia go żyzną ziemią. Roślina ma wtedy czas na wytworzenie nowych korzeni bliżej pnia. Dopiero w kolejnym sezonie wykopuje się całą bryłę i przenosi drzewo.
Jak pielęgnować drzewo po przesadzeniu?
Bezpośrednio po posadzeniu podlej drzewo obficie, nawet kilka razy, aby ziemia osiadła wokół korzeni i wypełniła puste przestrzenie. W pierwszym roku kontroluj wilgotność podłoża szczególnie podczas suszy. Świeżo przesadzona roślina potrzebuje czasu na odbudowę systemu korzeniowego.
Najważniejsze zabiegi po przeprowadzce to:
- Regularne podlewanie, zwłaszcza w pierwszym sezonie i podczas bezdeszczowej pogody.
- Palikowanie większego drzewa od strony przeważających wiatrów, aby bryła nie poruszała się w podłożu.
- Cieniowanie korony włókniną podczas silnego słońca, szczególnie przy przesadzaniu zimozielonych drzew.
- Ściółkowanie korą lub innym materiałem organicznym, aby ograniczyć parowanie wody i wahania temperatury gleby.
Jeżeli właściwy termin już minął, a drzewo nie musi być przeniesione natychmiast, odłóż zabieg do późnej jesieni albo wczesnej wiosny. W przypadku dużego lub starego egzemplarza konsultacja z arborystą jest bezpieczniejsza niż próba ratowania drzewa po nieudanym przesadzeniu.
