Ziemniaki wczesne zbiera się zwykle po 60–80 dniach od posadzenia. Najważniejszy jest jednak wygląd rośliny, a nie sama data w kalendarzu. Gdy bulwy osiągną pożądaną wielkość, a nać zacznie żółknąć, można rozpocząć wykopki.
Po czym poznać gotowość ziemniaków wczesnych?
Zbiór wczesny oznacza wykopanie bulw przed osiągnięciem pełnej dojrzałości. Mają wtedy cienką skórkę, delikatny miąższ i najlepiej smakują spożywane na bieżąco. Obserwuj przede wszystkim pędy, liście oraz pojawiające się kwiaty i jagody.
Najważniejsze sygnały wskazujące na moment zbioru to:
- brak pąków kwiatowych oznacza, że bulwy są jeszcze bardzo małe i zwykle warto poczekać;
- pojawienie się pąków wskazuje na bulwy o średnicy około 1–3 cm, które nadają się do sałatek lub małych przystawek;
- kwitnienie oznacza najczęściej bulwy wielkości około 4–5 cm, dobre do bezpośredniego spożycia;
- zawiązywanie jagód przypada na etap, gdy bulwy mają zwykle około 5–7 cm i osiągają korzystną wielkość kulinarną;
- pierwsze żółknące i zasychające liście sygnalizują koniec typowego zbioru młodych ziemniaków;
- prawie całkowicie zaschnięta nać oznacza pełniejszą dojrzałość i grubszą skórkę, właściwą raczej dla ziemniaków przeznaczonych do przechowywania.
| Faza rozwoju | Wielkość bulw | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Zawiązywanie pąków kwiatowych | około 1–3 cm | Małe porcje, sałatki, przystawki |
| Kwitnienie | około 4–5 cm | Młode ziemniaki do bezpośredniego spożycia |
| Zawiązywanie jagód | około 5–7 cm | Dania obiadowe i sałatki |
| Początek zasychania liści | Bulwy większe, skórka grubsza | Późny zbiór wczesnych ziemniaków |
| Prawie całkowicie zaschnięta nać | Bulwy wyrośnięte, dojrzałe | Przechowywanie |
Wcześniejszy zbiór daje mniejsze bulwy, ale pozwala uzyskać delikatny smak i ograniczyć ryzyko, że rośliny zostaną porażone chorobami pojawiającymi się później w sezonie. Jeśli zależy Ci na większych ziemniakach, odczekaj do początku zasychania naci.
Jak wykopać młode ziemniaki, żeby ich nie uszkodzić?
Młode bulwy mają cienką, łatwo ścierającą się skórkę, dlatego podczas zbioru trzeba obchodzić się z nimi delikatnie. Najlepiej wybrać suchy dzień i wcześniej ograniczyć podlewanie, aby ziemia nie była mokra i ciężka.
Postępuj według krótkiej instrukcji:
- Przygotuj widły ogrodowe lub gable o tępo zakończonych zębach.
- Wbij narzędzie kilka centymetrów od łodyg, aby nie przeciąć bulw.
- Podważ ziemię od boku i ostrożnie unieś całą roślinę razem z bulwami.
- Oddziel ziemniaki ręcznie, nie rzucaj nimi i nie obijaj ich o twarde podłoże.
- Rozłóż plon w cieniu lub w suchym miejscu, aby powierzchnia bulw obeschła.
Szpadel może przypadkowo przeciąć młode ziemniaki, dlatego widły są bezpieczniejszym wyborem. Uszkodzone bulwy przeznacz od razu do spożycia, ponieważ cienka skórka nie chroni ich przed szybkim psuciem.
Co zrobić z ziemniakami po zbiorze?
Ziemniaki zebrane jako młode nie są przeznaczone do długiego przechowywania. Ich skórka nie jest jeszcze w pełni wykształcona, więc bulwy szybciej tracą jędrność, wysychają i ulegają uszkodzeniom. Najlepiej spożyć je wkrótce po wykopaniu, przechowując krótko w chłodnym, ciemnym miejscu.
Jeśli nać prawie całkowicie zaschła, a skórka bulw nie ściera się łatwo pod palcem, mamy do czynienia z ziemniakami bardziej dojrzałymi. Takie bulwy lepiej nadają się do przechowywania niż młode ziemniaki zebrane w czasie kwitnienia.
Najprostsza zasada brzmi: wykopuj młode ziemniaki od kwitnienia do początku zasychania naci, zwykle po 60–80 dniach od sadzenia, i przeznaczaj je do szybkiego spożycia.
